Топырақсыз өсетін раушандар

Қазақстанның гүл нарығы шетелдік өнімдерге толықтай дерлік тәуелді. Тек соңғы жылдардың өзінде елге гүл тасу үшін миллиондаған доллар сыртқа кеткен. Енді Түркістан облысы бұл үрдіске нүкте қойып, жасыл инфрақұрылым саласында нағыз төңкеріс жасамақ. Өңір делегациясы Қытайдың Юньнань провинциясына арнайы барып, әлемдік деңгейдегі озық агротехнологияларды елге енгізу туралы келісімге келді.

Түркістандық іскерлік делегация Қытайдың Цзиньнин ауданындағы ең заманауи жылыжай кешенінің жұмысын жіті зерттеді. Бұл кешеннің басты ерекшелігі – мұнда раушан гүлдері мүлдем топырақсыз, яғни гидропоника технологиясы негізінде өсіріледі.

Қазақстандық кәсіпкерлерге гүл өсіруді толықтай автоматтандырылған цифрлық жүйеге көшіру жолдары көрсетілді. Жоғары дәлдікпен жұмыс істейтін технология температура мен ылғалдылықты, суару мен қоректендіруді адамның қатысуынсыз-ақ реттеп отырады. Тұқым себілген сәттен бастап, дайын гүлді буып-түюге дейінгі бүкіл процесс бір алаңда шоғырланған. Бұл шығынды барынша азайтып, өнімнің экспорттық қуатын арттыруға мүмкіндік береді.

Аналитикалық деректерге сүйенсек, Қазақстанның гүл нарығы сырттан келетін өнімдерге қатты тәуелді. Тек 2025 жылдың қорытындысы бойынша елімізге раушан, хризантема және орхидея сияқты гүлдерді импорттау үшін 82,6 миллион АҚШ доллары жұмсалған. Отандық өндірісті дамыту – бұл миллиардтаған қаржыны ел ішінде алып қалудың төте жолы.

Бұл бағытта Түркістан облысының әлеуеті өте жоғары. Себебі, бүкіл Қазақстан бойынша қолданыстағы 1007 гектар жылыжайдың 72 пайызы дәл осы Түркістан өңірінде орналасқан.

Қытайдан келген жаңа тәжірибенің негізінде Түркістан облысында қалаларды көгалдандыру жүйесі түбегейлі жаңғыртылады. Жоба «Жасыл аймақ» КММ базасында жүзеге аспақ. Енді өңір бұрынғыдай дайын өнімді сырттан сатып алуды тоқтатып, «тұқымнан бастап қала аумағына отырғызуға дейін» деген қағидат бойынша толық циклді жұмыс істейді. Бұл гүл өсіруді жай ғана шаруашылық емес, тұтас индустриялық секторға айналдырады.

Өңірдің аптап ыстық климаты да ескерілген. Жоба аясында құрғақшылыққа төзімді және ұзақ гүлдейтін өсімдіктерге – барқытгүл, петуния, сальвия, цинния, портулак, лаванда, ирис және декоративті шөптерге басымдық беріледі.

Осылайша, Түркістан облысы «жасыл инфрақұрылым» саласында импортқа бағынышты жүйеден, өзін-өзі толық қамтамасыз ететін заманауи өндірістік модельге көшудің жаңа кезеңін бастап кетті.